Introductie
Het einde van het jaar nadert. Je zit met een kop koffie achter je laptop, kijkt naar je beleggingsportefeuille en denkt: “Box 3 gaat me dit jaar weer een smak geld kosten.”
En dan komt er ineens een bericht voorbij: de obligatietruc.
Je denkt bij jezelf: “Wat is dat in hemelsnaam nu weer”?
In de media klinkt het als een slimme, volkomen legale manier om je box 3-heffing te verlagen. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn.
Deze strategie maakt gebruik van iets dat in de fiscale wereld de tegenbewijsregeling heet, gecombineerd met meegekochte rente op obligaties. En omdat het ministerie van Financiën zelf heeft toegegeven dat dit een ‘gat’ in de regels is, vond ik het interessant genoeg om er een artikel over te schrijven.
Maar let op: het is geen truc die je even snel doet zonder voorbereiding. Er zitten voorwaarden aan, risico’s, en het werkt niet voor iedereen. In dit artikel leg ik het je volledig uit, let’s go!
Wat is de obligatietruc in box 3?
Stel, je bent ondernemer en hebt €500.000 aan beleggingen in aandelen. Het einde van het jaar nadert, en je weet: op 1 januari kijkt de Belastingdienst naar de waarde van je vermogen (peildatum). Daarover betaal je box 3-belasting. Bij aandelen rekent de Belastingdienst in 2026 met een relatief hoog forfaitair rendement van 7,66%.
De truc gaat zo:
Je verkoopt in december (tijdelijk) je aandelen en koopt obligaties die in januari of februari rente (coupon) uitbetalen. Omdat die rente al “ingebouwd” zit in de prijs, betaal je bij aankoop een bedrag aan meegekochte rente aan de verkoper.
Fiscaal telt die meegekochte rente in dat jaar als een verlies (negatief werkelijk rendement). Via de tegenbewijsregeling kun je dat negatieve rendement gebruiken om je belastingdruk in dat jaar flink te verlagen.
Een voorbeeld:
Een obligatie betaalt jaarlijks rente in februari. Jij hebt die obligatie al 10 van de 12 maanden in bezit gehad. Als ik hem in december van je koop, krijg ík in februari de volledige coupon, maar jij hebt eigenlijk recht op 10/12 deel daarvan. Bij aankoop betaal ik jou dat deel: de meegekochte rente.
Het effect: mijn werkelijke rendement in dat jaar daalt (soms fors), waardoor mijn box 3-heffing lager wordt.
En het jaar erna?
Het jaar erna ontvang ik wél de volledige coupon, maar dan kan ik, als dat gunstiger is, kiezen voor het forfaitaire stelsel in plaats van het werkelijke rendement.
Zo pas je de obligatietruc toe (concreet)
Wil je de obligatietruc toepassen? Dan draait het om timing, de juiste obligaties en goede administratie. Hier is de aanpak in 7 simpele stappen:
1. Check of het zinvol is voor jouw situatie
- Reken vooraf uit of het belastingvoordeel groter is dan de transactiekosten, koersrisico en eventuele spread (verschil tussen bied en laat).
2. Plan rond de peildatum 1 januari
- De aankoop moet vóór 1 januari plaatsvinden.
- Hoe dichter bij de couponuitkering (jan/feb), hoe groter het bedrag aan meegekochte rente.
3. Sluit tijdelijk aandelen posities in de box 3 categorie “overige bezittingen”
- Houd rekening met koersbewegingen en eventuele transactiekosten.
- Let op: Potentieel kan je een positief koersrendement met aandelen mislopen. Dit kan in theorie je hele strategie (deels) teniet doen.
4. Kies de juiste obligaties
- Zoek obligaties met een vaste coupondatum in januari of februari.
- Let op kredietwaardigheid (AAA/AA voor laag risico) en liquiditeit (smalle spread).
- Settlement vóór 1 januari is cruciaal.
5. Koop de obligaties en betaal meegekochte rente
- De meegekochte rente zie je meestal direct op de aankoopnota of later op de jaaropgave van je broker.
- Dit bedrag is de kern van het fiscale voordeel.
6. Bewaar al het bewijs
- Aankoopnota, transactiebewijs en jaaroverzicht van je broker.
- Belangrijk: de meegekochte rente moet expliciet zichtbaar zijn voor de Belastingdienst.
7. Verwerk het slim in je aangifte
- Pas in het aankoopjaar de tegenbewijsregeling toe om je werkelijke rendement te verlagen.
- Het jaar erop kun je weer kiezen voor het forfaitaire stelsel als dat gunstiger is.
💡Extra nuance:
Houd in je planning ook rekening met marktontwikkelingen (rente, inflatie). Een onverwachte rentestijging kan de obligatiekoers drukken, waardoor je voordeel deels verdampt.
Welke obligaties werken het best?
Niet elke obligatie is geschikt voor de obligatietruc. Het draait om coupondatum, liquiditeit, risico en kosten. Hieronder de belangrijkste punten.
1. Coupondatum: januari of februari
- Hoe dichter de couponuitkering bij 1 januari ligt, hoe groter het bedrag aan meegekochte rente.
- Let op: Check de exacte betaaldatum in de prospectus of bij je broker.
2. Individuele staats- en bedrijfsobligaties
- Staatsobligaties (bijv. NL, DE, FR) met AAA/AA-rating → laag kredietrisico.
- Grote, liquide bedrijfsobligaties van solide bedrijven.
- Voordeel: voorspelbare coupondata, relatief smalle spreads.
3. ETF’s met distributie
- Wellicht zijn er obligatie-ETF’s die rente uitkeren in januari/februari.
- Check of het een distributie-ETF is (uitkerend) en geen accumulatie-ETF (herbeleggend).
- Nadeel: uitkeringsdata kunnen variëren en brokers rapporteren soms niet apart de meegekochte rente.
4. Looptijd en liquiditeit
- Kortlopende obligaties: minder koersgevoelig bij rentebewegingen.
- Langlopende obligaties: hogere coupon, maar meer koersrisico.
- Let op bied-laat spread, vooral bij minder liquide obligaties.
5. Settlement en brokerkeuze
- Zorg dat de aankoop vóór 1 januari wordt geleverd (dit noem je settlement).
- Niet elke broker toont meegekochte rente apart; kies een partij die dit duidelijk specificeert
Tip:
Vraag je broker of vermogensbeheerder altijd om bevestiging van:
- Coupondatum
- Exact bedrag meegekochte rente
- Settlementdatum
Wat levert het op?
In theorie klinkt de obligatietruc als een gouden kans: je verschuift rendement over de jaargrens en betaalt daardoor minder box 3-belasting. Maar… werkt het in de praktijk ook zo?
Eerlijkheid bied mij te zeggen, dat het berekenen en met name het duidelijk presenteren ervan een aardige uitdaging was. Ik heb mijzelf weer eens ouderwets voor je uitgesloofd, zal ik maar zeggen..
🎥 Bekijk hieronder mijn video waarin ik stap voor stap laat zien:
- Hoe ik de berekening maak.
- Wat het verschil is tussen de truc toepassen en niet toepassen.
- Wanneer het écht werkt (en wanneer juist niet).
Conclusie
De obligatietruc klinkt als een slimme, bijna magische manier om je box 3-belasting te verlagen. En ja, in theorie werkt de constructie: je verschuift rendement over de jaargrens en benut de tegenbewijsregeling om je belastingdruk te verlagen.
Maar… mijn eigen berekeningen laten zien dat het in de praktijk lang niet altijd gunstig uitpakt.
In veel gevallen is het voordeel klein of verdampt het volledig.
💬 Mijn advies: kijk niet alleen naar één trucje, maar naar het totaalplaatje. Vaak zit het echte voordeel in een goed doordachte financiële planning, waarin belastingbesparing, vermogensgroei en risicospreiding hand in hand gaan.
Benieuwd hoe jij slimmer kunt sturen op belastingdruk én vermogen opbouwen? Plan een gratis 30-minuten sparsessie. Dan kijken we samen naar jouw situatie en mogelijkheden.
Spreek ik je snel?